Jak wynika z raportu Dziennika Gazety Prawnej, niemiecki przemysł znalazł się w punkcie zwrotnym. Po czterech latach spadku produkcji eksperci prognozują na 2026 r. umiarkowane ożywienie. Jednocześnie coraz wyraźniej widać, że dotychczasowy model rozwoju gospodarki Niemiec uległ załamaniu, a jego odbudowa wymaga głębokich i kosztownych zmian.
Kryzys energetyczny
Kryzys energetyczny po agresji Rosji na Ukrainę w 2022 r. doprowadził do recesji w sektorze wytwórczym. Między końcem 2021 r. a listopadem 2025 r. produkcja przemysłowa w Niemczech spadła o 7,5 proc., a w branżach energochłonnych aż o 18,7 proc. Eksperci wskazują, że kraj mierzy się z największym wyzwaniem gospodarczym od czasów powojennej odbudowy. Przemysł odpowiada bowiem za ok. 23 proc. niemieckiego PKB, czyli wyraźnie więcej niż średnia unijna.
Problemy sektora wytwórczego przełożyły się na stagnację całej gospodarki. W latach 2023–2024 PKB Niemiec spadało, a w 2025 r. wzrost wyniósł jedynie 0,2 proc. Skala kryzysu ma znaczenie dla całej Unii, ponieważ niemiecki przemysł odpowiada za ponad jedną czwartą produkcji sprzedanej UE. Szczególnie odczuwają to państwa Europy Środkowo-Wschodniej, w tym Polska, dla której Niemcy pozostają kluczowym rynkiem eksportowym.
Jednym z głównych źródeł problemów są wysokie ceny energii. Po wstrzymaniu dostaw rosyjskiego gazu koszty prądu dla przemysłu wzrosły ponad dwukrotnie w porównaniu z 2019 r., osiągając w 2025 r. poziom znacznie wyższy niż średnia unijna i nawet o 100 proc. wyższy niż w USA. Sytuację pogorszyło wcześniejsze wygaszenie energetyki jądrowej, która jeszcze kilkanaście lat temu odpowiadała za 20 proc. miksu energetycznego Niemiec.
Drugim strukturalnym wyzwaniem jest zmiana relacji handlowych z Chinami. Z rynku zbytu dla niemieckich towarów Chiny stały się potężnym konkurentem. W ciągu trzech lat niemiecki eksport do tego kraju spadł o 25 proc., a dawna nadwyżka handlowa zamieniła się w wysoki deficyt. Jednocześnie eksport Niemiec ogółem od trzech lat realnie się nie zwiększa, co podważa fundament eksportowego modelu wzrostu.
Raport DGP zwraca też uwagę na chroniczne niedoinwestowanie. Przez dwie dekady zarówno inwestycje publiczne, jak i prywatne były niższe od unijnej średniej, co doprowadziło do pogorszenia infrastruktury, zapóźnień w edukacji i cyfryzacji. Luka inwestycyjna szacowana jest nawet na 600 mld euro. W kluczowych sektorach przyszłości, takich jak elektromobilność, półprzewodniki czy sztuczna inteligencja, niemieckie firmy przegrywają rywalizację z konkurentami z USA i Azji.
Polska odczuwa efekty
Słabość niemieckiego przemysłu odbiła się również na Polsce. Po 2023 r. eksport do Niemiec przestał rosnąć, a jego wartość spadła do 98 mld euro. Zmieniła się także struktura sprzedaży – wzrósł udział żywności, a zmalał udział maszyn, środków transportu i baterii do aut elektrycznych. Rentowność firm silnie powiązanych z rynkiem niemieckim wyraźnie się obniżyła.
W odpowiedzi na kryzys niemiecki rząd uruchomił bezprecedensową ofensywę inwestycyjną. Złagodzono reguły fiskalne i powołano fundusz inwestycyjny o wartości 500 mld euro na infrastrukturę i neutralność klimatyczną. Wprowadzono także obniżki kosztów energii dla przemysłu, deregulację oraz zapowiedziano reformy podatkowe. Jednocześnie rosną zamówienia w przemyśle obronnym, co sygnalizuje możliwe ożywienie.
Eksperci cytowani w raporcie Dziennika Gazety Prawnej podkreślają jednak, że strukturalne problemy niemieckiego przemysłu nie znikną szybko. Choć wzrost nowych zamówień wskazuje na poprawę koniunktury w 2026 r., skala odbicia może okazać się ograniczona, jeśli reformy nie przyniosą trwałych efektów.
Czytaj też:
Jak Karol Nawrocki wypada na tle Andrzeja Dudy? Polacy zabrali głos w sondażuCzytaj też:
Żołnierz z zarzutami za postrzelenie migranta. Błaszczak grzmi: Akt zdrady państwa Tuska