Rząd przyjął projekt nowelizacji przepisów dotyczących planowania i zagospodarowania przestrzennego, który przewiduje istotne zmiany w zasadach wydawania decyzji o warunkach zabudowy. Nowe regulacje mają ograniczyć krąg osób uprawnionych do uzyskania takiej decyzji i sprawić, że będzie ona służyła przede wszystkim realizacji inwestycji budowlanych.
Projekt został przyjęty przez Radę Ministrów 14 kwietnia 2026 r. i następnie trafił do Sejmu. Zyskał także pozytywną opinię Komisji Infrastruktury oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej. Zmiany mają wejść w życie od 1 stycznia 2027 r.
Decyzja o warunkach zabudowy tylko dla wybranych
Obecnie wniosek o ustalenie warunków zabudowy może złożyć każdy, niezależnie od tego, czy jest właścicielem nieruchomości lub posiada inny tytuł prawny do działki. W praktyce oznacza to, że kilka osób może ubiegać się o decyzję dotyczącą tego samego terenu.
Zgodnie z projektem od 2027 r. decyzja o warunkach zabudowy będzie mogła zostać wydana wyłącznie osobie posiadającej prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Chodzi m.in. o właścicieli, użytkowników wieczystych, osoby posiadające ograniczone prawa rzeczowe lub odpowiednie uprawnienia wynikające z umów.
Decyzja o warunkach zabudowy ma służyć inwestycjom
Ministerstwo Rozwoju i Technologii wskazuje, że obecne przepisy pozwalają występować o decyzje nie tylko w celu realizacji inwestycji, ale również dla podniesienia wartości nieruchomości lub sprawdzenia potencjalnych możliwości zabudowy. Według resortu bywa to źródłem konfliktów społecznych.
Zmiana ma sprawić, że decyzja o warunkach zabudowy stanie się rzeczywistym narzędziem procesu inwestycyjnego. Jak podkreślono w uzasadnieniu projektu, takie rozwiązanie było postulowane przez jednostki samorządu terytorialnego.
Kolejne zmiany dla właścicieli nieruchomości
Nowe regulacje wpisują się w szerszą reformę planowania przestrzennego. Od 1 stycznia 2026 r. decyzje o warunkach zabudowy nie są już wydawane bezterminowo. Obowiązują przez pięć lat od dnia, w którym stały się prawomocne.
Projekt przyjęty przez rząd przewiduje również wydłużenie terminu na uchwalenie przez gminy planów ogólnych. Termin ten ma zostać przesunięty z 30 czerwca 2026 r. do 31 sierpnia 2026 r. Jeśli gmina nie uchwali planu ogólnego w wymaganym terminie, wydawanie nowych decyzji o warunkach zabudowy może zostać wstrzymane do czasu przyjęcia odpowiedniego dokumentu planistycznego.
Co dalej z projektem?
Choć rząd przyjął projekt ustawy, nowe przepisy nie są jeszcze ostatecznie przesądzone. Dokument nadal musi przejść pełną ścieżkę legislacyjną w Sejmie i Senacie, a następnie trafić do podpisu prezydenta.
Jeżeli proces zakończy się zgodnie z założeniami, od 1 stycznia 2027 r. decyzja o warunkach zabudowy będzie dostępna wyłącznie dla osób posiadających prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co znacząco zmieni dotychczasowe zasady obowiązujące przy inwestycjach na terenach bez miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Czytaj też:
Gminy szykują zmiany, które odczują właściciele działek. Eksperci alarmująCzytaj też:
Działkowicze muszą się mieć na baczności. Urząd wyznaczył karę na poziomie 10 tys. zł