Nowy projekt reformy finansów publicznych
Projekt ustawy o finansach publicznych (oraz ustawy wprowadzającej) został opublikowany w piątek przez Ministerstwo Finansów. Jak uzasadnia resort, reforma ma za zadanie uzdrowienie sektora finansów publicznych państwa, m.in. poprzez zmianę jego organizacji, i wprowadzenie nowych rozwiązań systemowych.
Ministerstwo proponuje nową politykę finansową państwa, która będzie dążyć do rozszerzenia zakresu wdrażania budżetu zadaniowego. "W układzie zadaniowym sporządzany będzie Wieloletni Plan Finansowy Państwa (na 4 lata) i budżet "środków europejskich". Ponadto fundusze celowe, agencje wykonawcze i państwowe osoby prawne będą zobligowane do sporządzania swoich planów finansowych również w układzie zadaniowym" - podano w komunikacie.
Oznacza to m.in., że Rada Ministrów, przygotowując ustawę budżetową na dany rok, będzie musiała przyjąć poziom deficytu budżetu państwa ustalony w Wieloletnim Planie Finansowym. Plan ma być aktualizowany każdego roku. W celu zracjonalizowania gospodarowania środkami publicznymi, w jednostkach samorządowych mają być sporządzane tzw. wieloletnie prognozy finansowe na okres nie krótszy niż rok budżetowy i 3 kolejne lata.
Projekt przewiduje ponadto nowe progi ostrożnościowe w przypadku wzrostu deficytu budżetowego. Kiedy stosunek długu publicznego do PKB okaże się większy niż 52 proc., nie będzie możliwe planowanie wydatków na nowe inwestycje o okresie realizacyjnym dłuższym niż 2 lata i których wartość jednostkowa przekroczy 500 mln zł. Stosunek długu do PKB wyższy niż 55 proc. zablokuje m.in. wzrost wynagrodzeń pracowników państwowej sfery budżetowej oraz wydatki na nowe inwestycje.
"Zdaniem autora projektu, wzmocnienie oraz poprawa przejrzystości finansów publicznych ma zapewnić przede wszystkim ograniczenie form organizacyjno - prawnych sektora finansów publicznych" - napisano w komunikacie MF. W tym celu proponuje się likwidację wszystkich państwowych i samorządowych (poza nielicznymi dziedzinami) zakładów budżetowych oraz gospodarstw pomocniczych oraz utworzenie specjalnej agencji wykonawczej odpowiedzialnej za realizację kluczowych zadań państwa.
Projekt zakłada również likwidację gminnych, powiatowych i wojewódzkich funduszy celowych. Pozostałe fundusze celowe stracą osobowość prawną i zaczną działać w postaci rachunków bankowych.
Jak poinformowało w piątek ministerstwo, nadzór nad wydatkami publicznymi zostanie wzmocniony poprzez wprowadzenie kontroli zarządczej i zaproponowanie nowych regulacji dotyczących audytu wewnętrznego. Zapowiada się jednocześnie ograniczenie liczby instytucji, które będą mogły bez kontroli rządu same projektować swoje wydatki budżetowe.
"Jest to ważny projekt, który może przynieść wiele korzyści finansom publicznym, ale nie można na tym poprzestać" - powiedział PAP wiceprezes Fundacji Forum Obywatelskiego dr Andrzej Rzońca. W jego opinii przyszła ustawa nie przyniesie dużych oszczędności dla budżetu, ale może zwiększyć efektywność gospodarowania środkami publicznymi.
Rzońca dodał, że propozycje ministerstwa finansów mogą obniżyć koszt obsługi długu publicznego oraz ograniczyć jego wzrost. Stwierdził ponadto, że rozwiązania te pomogą rozprawić się "ze świętymi krowami" finansów publicznych, czyli instytucjami otrzymującymi niewspółmierne do generowanych zysków dotacje budżetowe.
"Trzeba mieć również świadomość, że ta ustawa ani każda inna nie rozwiąże problemów finansów publicznych" - podkreślił Rzońca. Jego zdaniem największym problemem dla finansów państwa pozostaną rozdęte wydatki administracji, bez których redukcji nie da się skutecznie naprawić tego sektora.
ab, pap