Szczyt: sankcje wcale nie będą automatyczne! Polska nie będzie miała głosu!

Szczyt: sankcje wcale nie będą automatyczne! Polska nie będzie miała głosu!

Dodano:   /  Zmieniono: 4
Donald Tusk wystąpił (jako premier państwa sprawującego prezydencję) na konferencji kończącej szczyt, ale Polska nie będzie miała głosu w sprawie sankcji (fot. Reuters/Forum)
Szczyt UE zakończył się zgodą na wzmocnienie dyscypliny eurolandu. Ponieważ Londyn zablokował zmianę traktatu UE, nowe zasady mają być wdrożone umową międzyrządową "17" oraz państw spoza euro, dla których cele nie muszą być wiążące do czasu przyjęcia euro. Sankcje dla państw łamiących dyscyplinę - wbrew temu, co mówią niektórzy politycy - wcale nie będą automatyczne. Ostatecznie zdecydują politycy w głosowaniu. Polska nie będzie miała głosu
Chodzi o stworzenie "prawdziwej unii stabilności fiskalnej" w  strefie euro, której nadrzędnym celem jest wzmocnienie zarządzania służące dyscyplinowaniu budżetów państw euro, jak zakłada przyjęta deklaracja przywódców "17".

Tekst deklaracji szczytu (w języku angielskim) - kliknij i przeczytaj

Czyli zgodnie z tym, czego chciał Berlin, argumentując, że to  niezbędne dla utrzymania "solidarności" z krajami potrzebującymi pomocy oraz by zapobiec powtórce kryzysu zadłużenia, z jakim od dwóch lat zmaga się euroland. Do zawarcia umowy razem z krajami euro wstępnie gotowość zgłosiło 9 państw spoza euro - wszystkie za wyjątkiem Londynu. Zakończony szczyt był 25. od czasu, kiedy w 2008 r. upadł bank Lehaman Brothers, zapoczątkowując kryzys. Miał być tym przełomowym spotkaniem, które ocali euro.

Eksperci podzieleni

Czy szczyt przekonał rynki? Opinie ekspertów są podzielone, ale w  piątek giełdy poszły w górę, a prezes Europejskiego Banku Centralnego Mario Draghi był zadowolony. - To bardzo dobry rezultat dla strefy euro. To podstawa dla paktu fiskalnego z większą dyscypliną w politykach gospodarczych państw członkowskich - powiedział po około 10 godzinach obrad pierwszego dnia szczytu, o 5 nad ranem.

Przed szczytem dyplomaci wskazywali, że jeśli euroland wystarczająco wzmocni zasady dyscypliny budżetowej, EBC będzie miał "ciche" przyzwolenie Niemiec na zwiększenie skali interwencji na rynkach obligacji zagrożonych państw. Czy tak się stanie, pokaże najbliższa przyszłość.

Kary nie będą automatyczne

Głównym elementem "nowej umowy fiskalnej" (z ang. fiscal compact) jest wzmocnienie dyscypliny poprzez wprowadzenie do konstytucji wszystkich państw euro tzw. "złotej reguły" fiskalnej, która zakłada, że  roczny deficyt strukturalny nie przekracza 0,5 proc. nominalnego PKB. Za kontrolę wdrażania tej zasady będzie odpowiadał Trybunał Sprawiedliwości UE. Inny element to quasi-automatyczne sankcje dla państw naruszających pułap 3 proc. deficytu. Tylko kwalifikowana większość państw będzie mogła takie sankcje uchylić (dotychczas większość była potrzebna, by je zaaprobować), co ma utrudnić polityczną ingerencję w celu uniknięcia kary.

Polska pozbawiona głosu

Polska - dopóki nie wejdzie do euro - nie będzie mogła brać udziału w  głosowaniu sankcji dla państw strefy euro. Nie będzie też, przekonywały źródła dyplomatyczne, zmuszona do wprowadzenia "złotej zasady", co  wymagałoby zmiany polskiej konstytucji. Polska obecna reguła wydatkowa jest bowiem inaczej skonstruowana - dotyczy maksymalnego limitu długu. Polska, jak zresztą zdecydowana większość państw UE, miałaby dziś kłopot ze spełnieniem nowej surowej zasady, zważywszy, że deficyt strukturalny w 2011 jest szacowany na 5,5 proc. PKB, a w 2012 roku na 3,6 proc. PKB (szacunki KE).

- Zdajemy sobie sprawę, że zapisy w dzisiejszych wnioskach dotyczą państw, które są członkami strefy euro. Ale chcielibyśmy, aby te zapisy stały się także takim drogowskazem, sposobem postępowania, zestawem zasad, którymi będą kierować się wszystkie państwa UE - powiedział premier Donald Tusk na zakończenie szczytu. - Chcemy patrzeć na ręce członkom eurogrupy, albo kiedy będą sobie skakać do oczu, próbując wprowadzić kolejne zmiany, by zacieśniać polityki gospodarcze - ironizował polski dyplomata.

Szef KE: nie ma odwrotu od euro

Podpisanie umowy międzyrządowej krajów eurolandu i reszty chętnych spoza euro ma nastąpić do marca przyszłego roku. Wciąż wiele kwestii jest niewiadomych, m.in., jaka będzie dokładnie rola (jeśli w ogóle) Komisji Europejskiej w procesie zarządzania gospodarczego.

- Wolałbym, aby przeprowadzono zmianę traktatową, które obowiązywałaby wszystkie 27 państw - oświadczył szef KE Jose Barroso. Dodał jednak, że umowa między rządami może być opcją szybszą, a  najważniejsze, że jest dowodem determinacji, by bronić euro. - Najważniejszym przesłaniem (szczytu) jest, że wszyscy zrozumieli, że  euro jest nieodwracalne i robią, co mogą w jego obronie - ocenił Barroso.

Cameron powiedział "nie"

Na zmianę traktatu UE - co wymagało jednomyślności - nie zgodził się Londyn. - To porażka premiera Davida Camerona. Jeszcze miesiąc temu Londyn myślał, że dowodzi dziesiątce, a okazało się, że jest wyizolowany - powiedział brytyjski urzędnik w Brukseli. Podczas przeciągających się do godzin porannych negocjacji Londyn postawił Niemcom i Francji niemożliwe do spełnienia warunki: chciał prawa weta wobec unijnych przepisów dotyczących rynku usług finansowych, by chronić interesy londyńskiego City.

MFW dostanie miliardy, Polska zapłaci

W ramach działań zapewniających stabilność rynków, na szczycie zdecydowano też, że państwa strefy euro oraz inne kraje UE mają wzmocnić Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) kwotą do 200 mld euro, by ten wspierał zadłużone gospodarki eurolandu. Polska też ma udzielić dodatkowej pożyczki, ale nie wiadomo ile, "bo nie ustalono jeszcze klucza podziału tych środków", wyjaśnił dyplomata. Ponadto na szczycie podpisano traktat akcesyjny z Chorwacją, która ma  się stać 28. członkiem UE od połowy 2013 roku.

Wszystko o szczycie Unii na  Wprost.pl

Szczyt - Fakty

Nowego traktatu nie będzie. Londyn zablokował zmiany

I po szczycie. Nowy pakt fiskalny w marcu. Może

MFW dostanie 200 mld euro na ratowanie eurolandu

Ile głosów potrzeba do przyjęcia zmian? Kopacz odmawia odpowiedzi

SLD: dlaczego Tusk nic nam nie mówi?

Ziobryści: potrzebna Rada Bezpieczeństwa Narodowego

Węgry będą wspierać integrację eurolandu


Szczyt - Opinie

"Niech Tusk przyzna: zawsze będziemy zarabiać mniej niż  Niemcy"

"Tusk powinien uczyć się dyplomacji od Camerona"

"Polska będzie płacić, żeby ratować bogatszych od  siebie"

"Jeśli UE będzie wywierać presję, to utracimy suwerenność"

Wielka Brytania: nie będziemy izolowani, nie będzie dwóch prędkości

Rostowski: szczyt UE to porażka

Tusk o szycie UE: krok do przodu, ale do entuzjazmu daleko

"Europa jest w tyle. Już nie jest wzorem dla świata"

Waszczykowski: nasza gotowość na euro to mrzonka

"Rząd nie straszy Polaków. Stawiamy sprawy uczciwie"

Tusk: były różnice między Unią a Brytyjczykami

Merkel zadowolona ze szczytu. Sarkozy liczył na więcej

Prezes EBC: wynik szczytu? Bardzo dobry

Buzek zadowolony ze szczytu

Wielka Brytania: weto Camerona to izolacja Londynu

Grupiński: weto Londynu to problem całej Europy

"Polska słusznie chce przyjąć nowe zasady dyscypliny finansowej"

Francja uspokaja agencje ratingowe. "Fakty mówią same za siebie"

"Rola Europejskiego Banku Centralnego jest kluczowa w  kryzysie"

zew, PAP

 4

Czytaj także