Na firmowym targu duży ruch

Na firmowym targu duży ruch

Ubiegły rok obfitował w Polsce w warte setki milionów, a czasem nawet miliardy złotych, transakcje fuzji i przejęć. Obecny wcale nie zapowiada się gorzej.

W 2015 r. padł rekord: wartość transakcji fuzji i przejęć na świecie sięgnęła blisko 5 bln dolarów. Najaktywniejsi okazali się inwestorzy w USA, którzy spieszyli się z zakupami przed podwyżkami stóp procentowych, czyli wzrostem cen kapitału. Gorzej było w Europie. Udział Starego Kontynentu w globalnym rynku wyniósł około 20 proc., co jest najsłabszym wynikiem od 17 lat. W Polsce zawarto prawie 300 umów za 35 mld zł (uwzględniając rynek nieruchomości). Oznacza to wzrost w porównaniu z rokiem poprzednim o ponad 20 proc. Stawia to nas w gronie liderów Europy Środkowej i Wschodniej, choć udział kraju w globalnym rynku M&A (ang. mergers and acquisitions, fuzji i przejęć) wynosi zaledwie 0,8 proc. Ten rok na rodzimym rynku fuzji i przejęć nie powinien być gorszy. Utrzymujące się na rekordowo niskim poziomie stopy procentowe sprzyjają chętnym do zakupów.


– Aktywne powinny być nadal fundusze private equity (zarządzające powierzonymi pieniędzmi), które mają do zainwestowania zebrane środki. Nie powinny na to wpłynąć decyzje kilku z nich, jak np. szwedzkiego EQT Partners, o zamknięciu w 2015 r. polskich biur. Osłabienie złotego podnosi atrakcyjność inwestycji w Polsce – mówi Michał Płotnicki, starszy menedżer w dziale doradztwa transakcyjnego firmy doradczej EY. Inwestorzy zagraniczni będą poszukiwać w Polsce ciekawych spółek także dlatego, że liczą na ich szybszy rozwój, a w konsekwencji wyższe zyski niż w przypadku rodzimych rynków. Inna sprawa, że w kręgach inwestorów różnych branż można usłyszeć głosy mówiące o niepewności, niektóre decyzje o lokowaniu kapitału są odkładane, aż sytuacja polskiej gospodarki stanie się bardziej klarowna. Nie bez znaczenia są tu opinie i decyzje agencji ratingowych. Najdalej poszła Standard & Poor’s, obniżając notę Polsce, a w ślad za tym największemu ubezpieczycielowi PZU, ale ostrzeżenie sformułował również Moody’s. W niektórych branżach chętnych do zakupów jest jednak więcej niż potencjalnych celów przejęcia. Jak zauważa Adam Demusiak, dyrektor w dziale fuzji i przejęć firmy doradczej PwC, należy do nich sektor nowych technologii, spółki internetowe związane z e-commerce czy też ochrona zdrowia. Ewa Jakubczyk-Cały, partner zarządzający PKF Consult, dorzuca do tej listy szeroko rozumianą branżę finansową.

Negatywny wpływ na rynek może mieć podatek od banków i od sklepów wielkopowierzchniowych. Przypomnijmy, że na sprzedaż wystawionych jest kilka instytucji finansowych, jak BPH czy Raiffeisen Polbank. Trwają też spekulacje na temat wyjścia Tesco z Europy Środkowej. W ocenie Adama Demusiaka nowe przepisy podatkowe raczej nie wpłyną na zainteresowanie klientów zakupami. To właśnie na ocenie (i wycenie) instytucji finansowych odbijają się w pierwszej kolejności decyzje agencji ratingowych. Można prognozować, że osłabiony i przeceniony sektor bankowy czeka nieuchronna konsolidacja, co będzie prowadzić do kolejnych transakcji fuzji oraz przejęć. Na przeciwnym biegunie atrakcyjności branż jest budowlanka, gdzie wielu właścicieli bezskutecznie próbuje sprzedać swoje firmy.

KTO NA SPRZEDAŻ

Inwestorzy strategiczni czy finansowi są atrakcyjnymi partnerami do transakcji wobec słabej koniunktury na warszawskiej giełdzie. Właścicielom firm trudno zebrać kapitał na rozwój czy dobrze zarobić poprzez sprzedaż akcji na parkiecie. Michał Płotnicki zwraca uwagę, że wielu młodszych przedsiębiorców często nie patrzy na biznes w kategoriach budowania trwałego dzieła, które pozostanie w rodzinie na pokolenia. Traktują go jako inwestycję, z której w odpowiednim momencie należy wyjść. Mogą zatem pojawić się interesujące spółki do kupienia.

Przykładem takiego podejścia może być sprzedaż w 2015 r. przez rodzinę Grzymkowskich z Zielonej Góry platformy Eobuwie.pl, którą na bazie pięciu sklepów rodziców stworzył ich syn Marcin. Po niespełna sześciu latach działalności platformę kupił potentat w branży, CCC, płacąc 130 mln zł. Jeśli spółka wylegitymuje się odpowiednio wysokimi zyskami za 2015 r., wartość transakcji powinna przekroczyć 200 mln zł. Z kolei w branży transportowej Adam Byglewski sprzedał 70 proc. akcji

Adampolu koncernowi Hyundai za prawie 300 mln zł. Zagraniczni inwestorzy czasami są w stanie wyłożyć dużo więcej na transakcję niż finansowi. Przykładem może być zakup przez TomTom, europejskiego potentata wspierającego zarządzanie flotą, polskiego lidera branży, spółki Finder. Kolejnym – zakup przez niemiecki United Internet lidera polskiego rynku hostingu, Home.pl. Niemcy zapłacili za spółkę ponad 600 mln zł, czyli prawie dwa razy więcej, niż wcześniej szacował rynek.

Adam Demusiak podkreśla, że inwestorom branżowym łatwiej kupić lidera rynku niż budować biznes od podstaw. Podobną filozofię wydaje się mieć Ericsson, największy na świecie dostawca technologii i usług dla operatorów telekomunikacyjnych. W tym kwartale ma być sfinalizowane przejęcie przez szwedzki koncern Ericpolu, spółki z sektora IT kontrolowanej przez Jana Smelę. Nie słabną spekulacje o wyjściu inwestorów finansowych (grecki Tollerton Investments Limited oraz islandzki Novator) z P4, operatora sieci komórkowej Play. W gronie potencjalnych nabywców pojawiają się norweski Telenor czy A1 Austria. Ale najgłośniej mówi się o fuzji z UPC Polska. Według obliczeń wartość P4 wynosi około 8 mld zł. W branży ochrony zdrowia głośno jest o sprzedaży American Heart of Poland (AHP), do której należy m.in. sieć ośrodków kardiologii interwencyjnej czy Uzdrowisko Ustroń. Jak podał „Puls Biznesu”, chiński fundusz Fosun jest w stanie wyłożyć za AHP 1,5 mld zł. W tej samej branży działa zajmujący się diagnostyką obrazową giełdowy Voxel. Główny udziałowiec Voxel International, za którym kryje się prezes i założyciel spółki Jacek Liszka, poinformował, że rozważa sprzedaż pakietu 60,5 proc. akcji. Jedną z większych transakcji tego roku w Polsce może być sprzedaż polskich aktywów przez francuski koncern EDF. W grę wchodzi kwota ok. 2 mld zł. W branży energetycznej możemy też być świadkami sprzedaży wybranych aktywów JSW. W styczniu Empik Media & Fashion podpisał z funduszem Bridgepoint przedwstępną umowę sprzedaży spółek z grupy Smyk. Wartość transakcji opiewa na ponad 1 mld zł.

W 2015 r. wartość transakcji będących efektem giełdowych wezwań przekroczyła 5 mld zł. To prawie trzy razy więcej niż pozyskały spółki w wyniku ofert publicznych. Początek 2016 r. przyniósł informacje o nowych wezwaniach. Fiński koncern energetyczny Fortum Holding zamierza przejąć Grupę Duon, proponując cenę o prawie 20 proc. wyższą niż giełdowa wycena z ostatnich trzech miesięcy. Z kolei włoski Banca Farmafactoring chce kupić akcje Magellana, lidera usług finansowych dla sektora ochrony zdrowia. Tu premia w stosunku do giełdowej wyceny (ok. 400 mln zł) wynosi 10 proc.

NAJWIĘKSZE ZMIANY

Wartość największej ubiegłorocznej transakcji na świecie, czyli przejęcia przez Pfizer za 160 mld dolarów firmy Allergan, była prawie 19 razy większa niż cały polski rynek M&A.Niemniej zarówno wartość transakcji, jak i ich liczba wzrosła. Przeciętna umowa na polskim rynku w 2015 r. opiewała na 200 mln zł. Ale nie brakowało spektakularnych przejęć. Największe dotyczyło telewizji TVN, którą za prawie 2,5 mld zł przejął amerykański Scripps Networks Interactive. Trzy kolejne pod względem wartości transakcje zdominowały spółki Skarbu Państwa. PZU nabył od Carlo Tassary 25-proc. pakiet akcji Alior Banku za 1,6 mld zł. Enea przejęła kontrolę na Bogdanką, płacąc za 65 proc. akcji prawie 1,5 mld zł. Do tej pory Skarb Państwa był aktywnym graczem głównie na giełdzie, oferując inwestorom akcje prywatyzowanych firm. Teraz przyszedł czas na transakcje M&A, o czym świadczy kolejna duża ubiegłoroczna operacja – przejęcie przez fundusz private equity CVC Capital Partners 100 proc. akcji PKP Energetyka (wartość transakcji 1,4 mld zł).

W 2015 r. firmy sprzedawali też ich założyciele. Jeden z najbogatszych Polaków, Michał Sołowow, po prawie 22 latach działalności w branży deweloperskiej wyszedł z akcjonariatu Echo Investment. Za 42 proc. udziałów otrzymał od funduszu Griffin Real Estate ponad 1,2 mld zł. Rodzimi inwestorzy kupowali też udziały w spółkach zagranicznych. W ubiegłym roku wydali na to ponad 3 mld zł.

BAROMETR GOSPODARKI

Najgłośniejszą transakcją 2015 r. na rynku nieruchomości komercyjnych była sprzedaż poznańskiego Starego Browaru przez Grażynę Kulczyk. Kupujący Deutsche Asset & Wealth Management wyłożył na ten cel ponad 1,2 mld zł. Porównywalnej wielkości transakcją była też sprzedaż największego trójmiejskiego centrum handlowego Riviera Shopping Centre. Szacunki mówią, że w 2015 r. na rynku nieruchomości komercyjnych zawarto transakcje za blisko 17 mld zł.

– To wypadkowa kilku czynników: dobrej kondycji polskiej gospodarki, rozwijającego się dynamicznie rynku nieruchomości, dostępności finansowania bankowego, ale również niższych cen i wyższych stóp kapitalizacji niż na rynkach Europy Zachodniej – komentuje Sławomir Jędrzejewski, dyrektor w dziale rynków kapitałowych JLL. Przewiduje, że inwestorzy pozostaną aktywni również w 2016 r. Niewykluczone, że wartość transakcji okaże się nawet wyższa. To ważna prognoza. Nieruchomości komercyjne kupuje się w perspektywie wielu lat. Może to oznaczać, że zagraniczni inwestorzy z optymizmem patrzą na przyszłość polskiej gospodarki. �

©� WSZELKIE PRAWA ZASTRZEŻONE

CHINY SONDUJĄ RYNEK

Adrian Karczewicz, dyrektor ds. transakcji w Skanska Commercial Development Europe Na polskim rynku nieruchomości komercyjnych najbardziej aktywne są fundusze amerykańskie, niemieckie i brytyjskie. Pojawiają się inwestorzy skandynawscy, w 2015 r. fundusz zarządzany przez szwedzki Niam kupił od nas cztery biurowce w Krakowie i w Katowicach. Ciekawym trendem jest zainteresowanie Chińczyków zagranicznymi nieruchomościami komercyjnymi. W 2014 r. ulokowali oni w ten sposób ponad 16 mld dolarów i był to rekord. Szacunki za 2015 r. mówią o 20 mld dolarów. To dobry prognostyk także dla Polski, Chińczycy coraz bardziej interesują się naszym regionem. Ważnym czynnikiem jest polityka Nowego Jedwabnego Szlaku – jedna z kluczowych koncepcji rozwoju gospodarczego Chin. Europa Środkowa i Wschodnia należy do regionów o strategicznym znaczeniu dla azjatyckiego giganta.

NAJWIĘKSZE TRANSAKCJE FUZJI I PRZEJĘĆ W POLSCE W 2015 ROKU

przejmowany sprzedający kupującywartość transakcji mln złnabyte udziały (proc.) branża

1 TVN ITI Scripps Networks 2416 53 media

2 Alior Bank Carlo Tassara PZU 1630 25 finanse

3 Bogdanka wezwanie Enea 1480 65 energetyka

4 PKP Energetyka PKP CVC Capital Partners 1400 100

transport/ energetyka

5 Echo Investment Michał Sołowow Griffin Real Estate 1250 42 nieruchomości

6 Kicking Horse Energy Kicking Horse Energy Orlen Upstream Canada 1230 100 paliwa

7 Stary Browar Grażyna Kulczyk

8 Riviera Shopping Centre, Rallye SA, Fonciere Euris, Deutsche Asset & Wealth Management, DZ Bank AG Deutsche Zentral- -Genossenschaftsbank, 1218 100 nieruchomości

9 AmRest Warburg Pincus Inmobiliaria Tabga 1100 32 usługi

10 Karolinka Shopping Centre, Pogoria Shopping CentreBlackstone GroupRockcastle Global Real Estate920 100 nieruchomości

11 GLOBAL CITY HOLDINGS wezwanie GLOBAL CITY HOLDINGS 867 100 media

12 GTC wezwanie Lone Star Fund 717 34 nieruchomości

13 home.pl Value4Capital United Internet 660 100 IT

14 udziały w złożach na norweskim szelfie kontynentalnym, ExxonMobil Exploration and Production NorwayLotos Norge 620 - paliwa

15 BRE TUiR Aspiro Avanssur 580 100 ubezpieczenia

16 Kompleks Dominikański WrocławSkanska Property PolandUnion Investment 495 100 nieruchomości

17 S.C. Pehart Tec MG Tec Group, EBOiR Abris Capital Partners 466 100 p. papierniczy

18 Advanced World Transport

19 Portfolio Skanska (Katowice, Kraków) Zdenek Bakala oraz The Bakala Trust, Skanska Property Poland

PKP Cargo 427 80 transport

NIAM 420 100 nieruchomości

20 Małpka Czerwona Torebka Forteam Investment 362 100 handel

21 MLP Tychy & Bieruń MLP Group DEKA 336 100 nieruchomości

22 Nord Glass Enterprise Investors AGC Automotive Europe 336 100 automotive

23 FX Energy FX Energy Orlen Upstream Canada 310 100 paliwa

24 Adampol Adam Byglewski Hyundai 291 70 transport

25 ACE wezwanie Grupo Industrial Saltillo 287 100 automotive

26 PZU Lietuva Gjensidige Forsikring PZU 280 100 ubezpieczenia

27 Pekaes Kulczyk Investments Innova Capital 243 63 transport

28 TK Telekom PKP Netia 222 100 telekom

29 Solaris Centre Coucal, Rockcastle Global Real Estate211 100 nieruchomości

30 Groclin Wiring Groclin PKC Group 200 100 automotive

30 Sygma Bank Polska, BNP Paribas Personal FinanceBGŻ BNP Paribas 200 100 finanse

WYBRANE TRANSAKCJE Z NIEPOTWIERDZONĄ WARTOŚCIĄ

przejmowany sprzedający kupujący branża

Agros Nova (wybrane aktywa) Agros Nova Maspex spożywcza

Agros-Nova (wybrane aktywa) IK Investment Partners Polmlek spożywcza

Bankier.pl Naspers Bonnier Holding media

Centrum Medyczne Gamma inwestorzy prywatni PZU zdrowotna

Cubiware inwestorzy prywatni TiVo Inc. media

Dossche Dossche Invest Cargill Poland spożywcza

Expander Advisors Innova Capital AVIVA ubezpieczenia

FM Bank PBPAbris Capital PartnersAnaCap Financial Partnersfinanse

Gamet Enterprise Investors Stalmot & Wolmet budowlana

Good FoodResource PartnersHartenberg Capitalspożywcza

Gruper Polskapresse sp. z o.o. SC Zumzi media

Obram Obram Tetra Pakspożywcza (techologie)

PlastwagPlastwagSchweiter Technologiesautomotive

rankomat.pl 3TS Capital Partners Bauer Media media

Okładka tygodnika WPROST: 6/2016
Więcej możesz przeczytać w 6/2016 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:

Czytaj także

 0