Właśnie na ich rozwiązywanie przeznaczono blisko 1 mld złotych z projektu Cyfrowa Gmina. Jest on realizowany z Programu Polska Cyfrowa w ramach instrumentu REACT-EU. Dla urzędów gmin i podległych im jednostek granty oznaczają poprawę infrastruktury i dostęp do nowych funkcjonalności. Za tym idzie możliwość zdalnego załatwiania większej ilości spraw przez klientów tych instytucji. A jako że przejście na e-usługi wiąże się ze wzmożonym ryzykiem ataków hakerskich, część środków idzie na poprawę cyberbezpieczeństwa.
Korzyści dla społeczności lokalnych
Pieniądze z Unii Europejskiej to szereg korzyści dla gmin i ich mieszkańców. Dotyczą one trzech obszarów: wyposażenia informatycznego, kompetencji ludzi i cyberbezpieczeństwa.
Podstawą rozwoju cyfrowego jest zakup sprzętu IT, oprogramowania i licencji dla różnego rodzaju instytucji samorządowych. Dzięki temu poszerza się zakres spraw, które można załatwić zdalnie. Cyfryzacja obejmuje nie tylko urzędy gminy, ale także jednostki im podległe i nadzorowane, jak placówki edukacyjne, biblioteki czy domy opieki.
Same narzędzia teleinformatyczne to dopiero część sukcesu. Niezbędna jest też umiejętność ich obsługi oraz zabezpieczenia procesów, danych i dokumentów przed atakami zewnętrznymi. Stąd możliwość przeznaczenia funduszy na szkolenia z obszaru zaawansowanych usług cyfrowych oraz cyberbezpieczeństwa. Od kompetencji urzędników zależy przecież sprawność funkcjonowania nowoczesnych sposobów obsługi mieszkańców.
Szeroko pojęte cyberbezpieczeństwo samorządowych systemów informatycznych to trzeci duży obszar objęty pomocą z funduszy unijnych. Jak wynika z raportu CERT „Krajobraz bezpieczeństwa polskiego Internetu 2020” – bardzo ważny. Czytamy w raporcie bowiem: „W 2020 r. zarejestrowaliśmy 10420 incydentów naruszenia cyberbezpieczeństwa, co stanowi wzrost o 60,7% w porównaniu do roku ubiegłego”.
Samorządy mogą, więc teraz łatwiej sfinansować analizę cyberbezpieczeństwa podległych instytucji, kupić odpowiednie oprogramowanie i, jak pisaliśmy wyżej, doszkolić kadry. Wszystko to dla zwiększenia komfortu obywateli.
Przykład Wieliszewa
Wieliszew to jedna z gmin, które otrzymały środki z projektu Cyfrowa Gmina. Wykorzysta je na zakup:
- serwera sprzętowego,
- urządzenia bezpieczeństwa UTM,
- oprogramowania backupu,
- diagnozy cyberbezpieczeństwa.
Jak podkreśla Małgorzata Jendryczka, kierownik Referatu Organizacji i Informacji urzędu: „Dzięki nim bezpośrednio zwiększy się bezpieczeństwo teleinformatyczne i niezawodność urzędu”.
Do tej pory w gminie Wieliszew nie doszło wprawdzie do cyberataków. W skrzynkach mailowych urzędu pojawiły się jedynie wiadomości z nieznanych źródeł. Zawierały podejrzany link. Kliknięcie w niego potencjalnie mogło spowodować wyłudzenie danych. Obyło się bez naruszeń, ponieważ urzędnicy wieliszewskiego urzędu są szkoleni przez Zespół IT. Sytuacja ta jednak pokazuje, że zagrożenie istnieje i wytropienie oraz eliminacja słabych punktów systemu są konieczne. A dzięki dofinansowaniu z Funduszy Europejskich można w porę zadziałać.
Podsumowanie konkursu Cyfrowa Gmina
Granty na cyfryzację gmin są finansowane z dodatkowych środków instrumentu REACT-EU w ramach Programu Polska Cyfrowa. Dzięki nim realizowane są działania, które przeciwdziałają negatywnym skutkom pandemii COVID-19. Granty przeznaczane są m.in. na:
- poprawę dostępności infrastruktury i narzędzi informatycznych, takich jak sprzęt i oprogramowanie;
- zwiększenie kompetencji niezbędnych do świadczenia elektronicznych usług publicznych;
- podniesienie poziomu cyberbezpieczeństwa.
W ramach konkursu do ponad 2300 gmin trafiło przeszło 586 milionów złotych. Pojedynczy wnioskodawca mógł liczyć na dotację w wysokości nawet 2 mln złotych.
Warto na koniec zauważyć, że usprawnienie obsługi oraz zwiększenie jej bezpieczeństwa przekłada się na wzrost zaufania do instytucji samorządowych. Zyskują one w oczach mieszkańców, którzy wygodnie i bezpiecznie załatwią swoje sprawy. Zyskują też w oczach pracowników jako wiarygodny, nowoczesny pracodawca, który tworzy przyjazne i rozwijające środowisko zawodowe.
