Jeszcze kilka lat temu wybór był stosunkowo prosty: etat albo własna działalność. Dziś rynek freelancingu daje znacznie więcej możliwości, a decyzja o formie rozliczeń ma realny wpływ nie tylko na wysokość podatków, ale też na bezpieczeństwo, płynność finansową oraz komfort pracy „na swoim”.
Co w praktyce najbardziej się opłaca – działalność nierejestrowana, umowy cywilnoprawne czy kontrakt B2B? Odpowiedź nie jest jednoznaczna.
Zdaniem ekspertów z Useme kluczowe znaczenie mają: skala przychodów, regularność zleceń oraz to, czy freelancing jest jedynie dodatkiem do etatu, czy głównym źródłem utrzymania. Inaczej wygląda sytuacja osoby realizującej kilka projektów miesięcznie, a inaczej freelancera budującego stałą bazę klientów i długofalowe relacje biznesowe.
Działalność nierejestrowana – niski próg wejścia, ale ograniczenia
Działalność nierejestrowana to rozwiązanie dla osób, które chcą legalnie przetestować pracę na własny rachunek bez zakładania firmy. Brak obowiązku rejestracji w CEIDG oraz opłacania składek ZUS znacząco obniża barierę wejścia.
To model szczególnie atrakcyjny:
- przy pierwszych zleceniach,
- w trakcie budowania portfolio,
- przy łączeniu freelancingu z etatem.
Ograniczeniem pozostaje jednak limit przychodów – obecnie 10 813,50 zł brutto kwartalnie. W momencie, gdy zlecenia stają się regularne, a dochody rosną, ta forma przestaje być wystarczająca. W praktyce jest więc często traktowana jako etap przejściowy.
Umowy cywilnoprawne – elastyczność bez własnej firmy
Kolejną popularną opcją są umowy cywilnoprawne – przede wszystkim umowa o dzieło i umowa zlecenia. Z raportu Useme „Freelancing w Polsce. Między stabilnością a adaptacją”, przygotowanego we współpracy z agencją ABR Sesta, wynika, że to najczęściej wybierany model – korzysta z niego aż 52 proc. freelancerów.
– Wielu freelancerów nie chce zakładać firmy wyłącznie po to, by wystawić fakturę jednemu czy dwóm klientom. Dlatego wybierają rozwiązania, które pozwalają im skupić się na pracy, a nie na księgowości – stwierdza w rozmowie z „Wprost”, Przemysław Głośny, CEO Useme, platformy do rozliczeń freelancerów.
– Dzięki temu twórca nie musi prowadzić własnej działalności, a jednocześnie pracuje w pełni legalnie – zauważa ekspert z Useme.
Umowa o dzieło najlepiej sprawdza się tam, gdzie można jasno określić efekt pracy – np. projekt, tekst czy kod. Jej zaletą jest brak składek ZUS oraz możliwość zastosowania podwyższonych kosztów uzyskania przychodu.
Umowa zlecenia zapewnia z kolei dostęp do ubezpieczenia zdrowotnego, co dla wielu osób stanowi istotny argument przy wyborze tej formy współpracy.
B2B – większe zyski, ale też większa odpowiedzialność
Kontrakt B2B oznacza prowadzenie działalności gospodarczej i współpracę z klientami jako firma. To rozwiązanie najczęściej wybierają freelancerzy osiągający stabilne i wyższe dochody.
Najważniejsze zalety to:
- możliwość wyboru formy opodatkowania,
- odliczanie kosztów prowadzenia działalności,
- budowanie własnej marki.
Przy odpowiednim poziomie przychodów B2B może być najbardziej opłacalne finansowo. Jednak przy nieregularnych zleceniach staje się bardziej ryzykowne – koszty działalności trzeba ponosić niezależnie od dochodów.
To również model wymagający większej samodzielności – zarówno w zakresie księgowości, jak i formalności.
Czytaj też:
Od 1 maja pracownicy mogą zyskać 6 dni urlopu. Trzeba mieć dokument z ZUS
Opłacalność to coś więcej niż podatki
Coraz więcej freelancerów patrzy na swoją sytuację szerzej niż tylko przez pryzmat wynagrodzenia „na rękę”. Znaczenie mają także stabilność, bezpieczeństwo i dostęp do świadczeń.
– Freelancerzy nie chcą rezygnować z wolności i niezależności, ale coraz częściej oczekują rozwiązań, które dają im większe poczucie bezpieczeństwa – zauważa Przemysław Głośny.
Jak podkreśla, chcą pracować legalnie, często bez zakładania firmy, ale mając jednocześnie dostęp do ubezpieczenia zdrowotnego czy pakietów benefitów.
– To wymaga na pewno systemowych rozwiązań i otwartości na potrzeby freelancingu, który z roku na roku coraz bardziej wybija się na tle rynku pracy. Sami też staramy się dostosować platformę do potrzeb freelancerów, zapewniając im w ramach obsługi elementy zwiększające poczucie stabilności – stwierdza Głośny.
Eksperci podkreślają, że wybór formy rozliczeń często zmienia się wraz z rozwojem kariery. Wielu freelancerów przechodzi przez kolejne modele etapami.
W praktyce najbardziej opłacalna jest nie ta opcja, która daje najwyższy dochód w danym miesiącu, lecz ta, która najlepiej odpowiada stylowi pracy, poziomowi ryzyka i planom na przyszłość.
Czytaj też:
„Freelancing to święty graal dla kobiet. I nie, nie chodzi o pracę na Bali”